Choroby dziąseł

USUWANIE KAMIENIA I OSADU

Źródło: serwis Dentonet.pl

Co warto wiedzieć o chorobach przyzębia?

Wielu pacjentów cierpi z powodu krwawienia dziąseł, odsłonięcia korzeni, rozchwiania czy nawet utraty zębów. Przez długi czas przyczyna tych dolegliwości nie była znana, dziś jednak wiemy, iż głównym winowajcą jest paradontoza!

Kiedyś uważana była za nieuleczalną. Rozwój medycyny i technik badawczych pozwolił na dokładne zbadanie tego schorzenia i bardziej optymistyczną diagnozę.

Przyzębie są to struktury odpowiedzialne za utrzymanie zębów w zębodołach. Należą do nich: dziąsło, więzadła przyzębne i kości wyrostków zębodołowych.

Choroby przyzębia, obok próchnicy, są najczęstszą przyczyną przedwczesnej utraty uzębienia, dlatego zaliczane są do chorób społecznych.

Przyczyny
Przyczyny chorób przyzębia
miejscowe

• bakteryjna płytka nazębna (zła higiena jamy ustnej),
  
• wadliwe wypełnienia (nawisy),
  
• stare, uciskające protezy,
  
• nieszczelne korony i mosty,
  
• zaciskanie zębów czy zgrzytanie zębami

ogólne

• palenie tytoniu,
• stres,
  
• cukrzyca,
  
• niedobory witamin,
  
• zaburzenia hormonalne,
• nieprawidłowe odżywianie,
  
• inne choroby ogólnoustrojowe
  

Bakteryjną płytkę nazębną uważa się za najważniejszy, miejscowy czynnik zapaleniotwórczy. Najczęściej powoduje ona zapalenie dziąseł oraz zaostrzenie istniejących, przewlekłych stanów zapalnych w tkankach przyzębia. Płytka nazębna tworzy się na wszystkich powierzchniach zębów, błonie śluzowej dziąsła oraz uzupełnieniach protetycznych znajdujących się w jamie ustnej. Dojrzała płytka nazębna z upływem czasu podlega mineralizacji i powstaje z niej kamień nazębny.
Uwarunkowania ogólne mogą wywoływać lub stwarzać sprzyjające warunki do powstawania chorób przyzębia w obecności wyżej wymienionych czynników miejscowych.

Objawy

Najczęstsze objawy chorób przyzębia to:

• krwawienie z dziąseł - jest to podstawowy, najważniejszy objaw choroby,
  
• obrzęki dziąseł,
  
• ból dziąseł,
  
• obnażanie korzeni (odsłanianie szyjek zębowych),
• rozchwianie zębów
  

Proszę pamiętać: dziąsła zdrowe nigdy nie krwawią!

Choroba może toczyć się wyłącznie w dziąśle, które jest obrzmiałe, zaczerwienione, łatwo krwawi, szczególnie podczas mycia zębów. Niekiedy mogą być bolesne. Objawy te mogą się zaostrzać lub łagodnieć. Mówimy wówczas tylko o zapaleniu dziąseł - chorobie odwracalnej.

Uwaga palacze: nikotyna zwęża naczynia krwionośne, co powoduje brak występowania krwawienia, a więc utrudnia szybkie wykrycie choroby przyzębia!

Oprócz dziąsła, zmiany chorobowe zajmują kość i więzadła przyzębia. Kość ulega powolnemu zanikowi. Powstają często głębokie kieszonki przyzębne, w których zalegające resztki pokarmowe, bakterie, itp., powodują stan zapalny przyzębia, który doprowadza do obniżenia się dziąsła i odsłaniania korzeni zębów. Na brzegu dziąsła w okolicy niektórych zębów mogą powstać bolesne, nawracające ropnie. Zęby zaczynają się chwiać, tracą prawidłowe umocowanie w kości i mogą wypadać. Taki proces chorobowy nazywamy zapaleniem przyzębia - Periodontitis ("parodontoza").

Proces chorobowy dziąsła i kości może przebiegać bez przykrych odczuć. Dziąsło nie boli i nie krwawi, jest prawidłowo zabarwione. Jedynym niepokojącym objawem jest odsłanianie się korzeni zębów z powodu powolnego zaniku kości i dziąsła oraz bolesność szyjek zębowych.

Leczenie

Leczenie jest długotrwałe i żmudne, jak w przebiegu każdej choroby przewlekłej. Daje dobre wyniki szczególnie wtedy, gdy chory zgłasza się do lekarza w początkowym stadium choroby.

W zależności od wskazań stosuje się:

• usuwanie czynników drażniących (złogów nazębnych, nawisów wypełnień),
  
• leczenie choroby podstawowej,
  
• nauka profesjonalnej higieny,
  
• palacze: rzucenie papierosów
  
• korekta zgryzu,
  
• leczenie przeciwzapalne, pasty, płukanki, żele,
  
• zabiegi chirurgiczne,
  
• regeneracja tkanek przyzębia.
  

W każdym przypadku chorób przyzębia obowiązuje szczególna dbałość o higienę jamy ustnej.

Utrzymanie wolnej od płytki jamy ustnej jest możliwe tylko pod warunkiem ścisłej współpracy pacjenta z lekarzem stomatologiem i higienistką. Pacjenci powinni zrozumieć, że zmniejszenie dolegliwości, takich jak krwawienie, czy przykry zapach z ust zależy od zabiegów higienicznych przez nich wykonywanych.

Program terapii periodontologicznej

Pacjent w przebiegu leczenia takiej choroby przechodzi w naszym gabinecie program terapii periodontologicznej, składającej się z trzech faz:

• Faza I - HIGIENIZACJA
  
• Faza II - WŁAŚCIWA
  
• Faza III - PODTRZYMUJĄCA
  

Faza I - HIGIENIZACJI -  to nasza "terapia wstępna". Trwa najczęściej 2-3 wizyty, podczas których następuje profesjonalne oczyszczenie zębów przez wykwalifikowaną higienistkę z płytki i kamienia naddziąsłowego, nauka domowej higieny jamy ustnej i wstępne zalecenia odnośnie stosowanych past, płynów czy żeli. Terapia ta składa się ze skalingu ultradźwiękowego (urządzeniem do usuwania kamienia nazębnego, przebarwień oraz obecnych na zębach toksyn bakteryjnych, przy wykorzystaniu zasady wibracji o wysokiej częstotliwości), skalingu ręcznego, wygładzania powierzchni korzeni oraz irygacji chemioterapeutykami. W ostrym stanie, możemy zapisać antybiotyki przyjmowane doustnie.
Celem leczenia wstępnego jest poinformowanie pacjenta o jego chorobie i zmobilizowanie do współpracy. Pacjent musi być przekonany, że jego udział i aktywna współpraca są tu nieodzowne.
Liczba wizyt w leczeniu początkowym zależy od stanu przyzębia i stopnia współpracy pacjenta. Przy braku motywacji do leczenia ze strony chorego, a także przy niewłaściwej higienie jamy ustnej rokowanie nie jest dobre, stąd bezcelowe są dalsze zabiegi terapeutyczne. Leczenie w takich warunkach można uznać za "syzyfową pracę".

Faza II - WŁAŚCIWA - pacjent zgłasza się do lekarza specjalisty (periodontologa) celem wykonania zabiegu SG - skalingu głębokiego (usunięcie złogów głębokich). Lekarz usuwa ręcznie specjalistycznymi instrumentami (kiretami) kamień poddziąsłowy oraz zakażoną powierzchnię korzenia, następnie ją wygładzając. Zabieg może trwać 1-2 godzin.
Wygładzone powierzchnie korzenia utrudniają ponowne osiedlenie się bakterii i przyzębie może się zregenerować.
W fazie właściwej leczenia pacjentowi proponuje się rozwiązania chirurgiczne (m.in. regeneracja defektów kostnych w zaawansowanych postaciach) i ewentualne rozwiązania protetyczne (implanty, korony, mosty, licówki, protezy zatrzaskowe i inne).
Zwyczajowo leczenie chirurgiczne proponowane jest pacjentowi wówczas, gdy są do tego wskazania i gdy wykorzystane zostaną już wszystkie metody niechirurgiczne, a pacjent utrzymuje doskonałą higienę jamy ustnej.
Szczotkowanie i skuteczny skaling z opracowaniem korzeni jest fundamentalnym zabiegiem warunkującym osiągnięcie sukcesu w leczeniu chorób przyzębia. Mistrzostwo na tym polu jest podstawą wszystkich innych poczynań w opanowaniu choroby przyzębia.

Faza III - PODTRZYMUJĄCA - tzw. "Recall". Po zakończonym leczeniu należy utrwalać uzyskaną poprawę. Jest to rodzaj profilaktyki wtórnej, która nie dopuszcza do powrotu procesu zapalnego. Potrzeba sześciu miesięcy do jednego roku, aby nowe włókna przyczepu dziąseł dojrzały i stały się bardziej odporne na ponowne zakażenia bakteryjne, dlatego ważne są okresowe wizyty kontrolne, ażeby poziom zdrowia Państwa przyzębia mógł być monitorowany i podtrzymywany. W fazie podtrzymującej co 4-6 miesięcy sprawdzamy krwawienie i stan dziąseł, co 6-12 miesięcy głębokość kieszonek, warunki zgryzowe czy też ubytki próchnicowe, a co 2-3 lata zlecamy pacjentom kontrolę radiologiczną prosząc o zdjęcie pantomograficzne. W tym celu pacjenci powinni zgłaszać się systematycznie na wyznaczone wizyty kontrolne.

W trakcie gojenia, odstęp między wizytami higienicznymi będzie określany indywidualnie, na podstawie indywidualnego postępu oraz tempa tworzenia się kamienia nazębnego.